donderdag 5 juni 2014

Cura Vera in de pers

Cursus Wilsverklaring

Doodgaan is een heel gedoe geworden; gelukkig zijn er cursussen voor. Zoals de cursus ‘Wilsverklaring Schrijven’. Voor 95 euro leer je je wensen over je levenseinde goed op te schrijven, aldus de advertentie. Docent is Chris Bartelds (56), verpleegkundige uit het Friese Oosterwolde. De cursus ging alleen niet door, zei hij; te weinig belangstellenden. Hij wilde me wel privéles geven.

Chris noemt zichzelf Zorgombudsman®, omdat hij opkomt voor de rechten van de patiënt. Dat begon zo. In de jaren tachtig had hij als wijkverpleegkundige een cliënt met uitgezaaide kanker. Hopeloos; haar thuis te laten sterven leek het beste. Maar de chirurg besloot stukjes af te nemen van elk aangetast orgaan. Stukje darm, stukje lever, enzovoorts. De cliënt was eerst gezet, maar kwam graatmager de operatiekamer uit. Vlak daarop stierf ze. Een ernstig geval van medische overbehandeling, vond Chris, of gewoon mishandeling. Het liet hem niet meer los.

Gelukkig kreeg je in 1995 de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). Die geeft patiënten het recht elke behandeling te weigeren. Ook als je wilsonbekwaam bent; als je vooraf maar een wilsverklaring hebt opgesteld. En inmiddels heeft zeven procent van de Nederlanders zo’n verklaring. Alleen, artsen blijken daar vaak niet naar te luisteren.

Dat ligt niet alleen aan de artsen, denkt Chris, maar aan de wilsverklaringen zelf. Die zijn vaak te vaag, niet up-to-date, of nooit besproken met huisarts of familie. Of gewoon onvindbaar op het cruciale moment. En een arts wil houvast, terecht. Vandaar Chris’ cursus, die hij aanbiedt via zijn stichting Cura Vera (‘werkelijke zorg’).

Les één: doe er een stukje biografie bij. Maak het persoonlijk, geloofwaardig. Praktijkvoorbeeld: een vrouw wilde geen kasplantje worden en beschrijft in de wilsverklaring dat haar man altijd heel sterk en stoer was, tot hij Parkinson kreeg; ze zag hem spartelen in z’n luier. Vandaar haar wens. Twee: details. Als ik wil, kan ik alle specifieke medische behandelingen weigeren, ik kan zelfs verklaren: ‘Ik wil niet met de paplepel gevoerd worden.’

Natuurlijk kan ik ook voor een tientje een van de wilsverklaringen bestellen bij de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde, zoals ‘Behandelverbod aanvulling Voltooid Leven’. Maar dat zijn standaardformulieren, zegt Chris. En de bekende niet-reanimeerpenning? Daarmee weiger ik maar één behandeling, namelijk reanimatie.

Chris biedt maatwerk. Zijn cursus sluit je af met een juridisch dichtgetimmerde en persoonlijke wilsverklaring. Een digitale kopie komt in een database. Je krijgt een pasje met een QR-code die naar je persoonlijke dossier leidt.

‘Wilsverklaring 2.0’, noemt hij het.

Storm loopt het niet. Hij heeft nu een paar cliënten in de database. Iedereen vreest het kasplantje, slechts weinigen schrijven dat eens goed op.

Om zijn cursus ook zakelijk van de grond te krijgen gaat Chris binnenkort zelf op cursus. Het gaat om de ‘HIP User Workshop’, aangeboden door het Zorg Innovatie Forum, via het Healthcare Innovation Portal, een samenwerkingsverband tussen CbusineZ, Oost NV, Radboud REshape & Innovation Centre, Healthcare Innovations en Implementation IQ. Daar leer je hoe je „zorginnovatie” geschikt maakt „voor breed succes in de zorgmarkt!”

Er is altijd nog de cursus. Maar misschien zijn de tijden te ingewikkeld.

(Uit: NRC.Next van dinsdag 27 mei 2014. Door Arjen van Veelen.)